Ngân hàng Chính sách xã hội: Điểm mới trong quy chế hoạt động của tổ tiết kiệm và vay vốn

Ngày 27/8/2026, Hội đồng quản trị Ngân hàng Chính sách xã hội (NHCSXH) ban hành Quyết định số 70/QĐ-HĐQT về Quy chế hoạt động của Tổ Tiết kiệm và vay vốn (TK&VV), thay thế Quyết định số 15/QĐ-HĐQT ngày 05/3/2013. Quy chế mới nhằm tiếp tục nâng cao hiệu quả quản lý nguồn vốn tín dụng chính sách, phát huy dân chủ, bảo đảm công khai, minh bạch và tạo điều kiện thuận lợi để hộ nghèo, các đối tượng thụ hưởng tiếp cận nguồn vốn vay tín dụng chính sách tại cơ sở.

Tổ Tiết kiệm và vay vốn là gì?

Theo Quyết định số 70/QĐ-HĐQT, Tổ TK&VV là tập hợp hộ nghèo và các đối tượng chính sách khác theo quy định của pháp luật, có nhu cầu vay vốn, thực hành tiết kiệm và tham gia hoạt động khác do NHCSXH cung cấp. Mỗi Tổ được thành lập trên nguyên tắc tự nguyện, đoàn kết, dân chủ, tương trợ và cùng có lợi.

Để đảm bảo tính gắn kết cộng đồng dân cư, Tổ có quy mô từ tối thiểu 20 tổ viên đến tối đa 100 tổ viên, cùng cư trú hợp pháp trên địa bàn thôn hoặc liên thôn liền kề trong cùng một xã. Việc vận hành Tổ dựa trên Quy ước hoạt động được các tổ viên thống nhất thông qua và phải được Ủy ban nhân dân cấp xã xem xét, chấp thuận.

Điểm tựa vững chắc từ Ban quản lý Tổ tài năng, tâm huyết

Ban quản lý Tổ gồm một Tổ trưởng và một Tổ phó, do chính các tổ viên tin tưởng bầu ra. Đây là những "cánh tay nối dài" vô cùng quan trọng của NHCSXH tại cơ sở. Quyết định 70/QĐ-HĐQT quy định rất rõ ràng và khắt khe về tiêu chuẩn của thành viên Ban quản lý Tổ nhằm chọn ra những người xứng đáng nhất:

• Có phẩm chất đạo đức tốt, trung thực, có trách nhiệm và nhiệt tình với công việc.

• Có năng lực làm việc, đặc biệt là khả năng ứng dụng công nghệ thông tin phù hợp với thời đại số và độ tuổi không quá 70 tuổi.

• Đảm bảo tính khách quan: Không đồng thời là Trưởng thôn, không giữ chức vụ Ủy viên Ban Thường vụ các tổ chức chính trị - xã hội nhận ủy thác, và Tổ trưởng với Tổ phó không được là người thân ruột thịt (vợ chồng, cha mẹ, con cái, anh chị em ruột).

Khi tham gia gánh vác trách nhiệm, Ban quản lý Tổ sẽ được NHCSXH đào tạo, tập huấn nghiệp vụ quản lý bài bản, được chi trả hoa hồng theo công việc ủy nhiệm và được xem xét khen thưởng xứng đáng đối với các thành tích xuất sắc.

Những quyền lợi và nhiệm vụ cốt lõi của tổ viên

Khi tự nguyện gia nhập Tổ TK&VV, các hộ nghèo và đối tượng chính sách sẽ nhận được những quyền lợi thiết thực:

• Được cấp miễn phí hoàn toàn hồ sơ vay vốn, được hỗ trợ tối đa về thủ tục và nhận vốn vay nhanh chóng ngay tại xã.

• Được bàn bạc, thảo luận và biểu quyết dân chủ về mọi công việc của Tổ, đặc biệt là quyền đề đạt ý kiến, nguyện vọng của mình.

• Được tạo điều kiện lồng ghép tham gia các lớp tập huấn chuyển giao công nghệ, khuyến nông, khuyến lâm, khuyến ngư để áp dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất, nâng cao hiệu quả dòng vốn.Bên cạnh quyền lợi, mỗi tổ viên cần nêu cao tinh thần trách nhiệm của mình:

• Chấp hành nghiêm chỉnh Quy ước hoạt động của Tổ và tham gia sinh hoạt định kỳ (hằng tháng hoặc hằng quý) đầy đủ.

• Sử dụng vốn vay đúng mục đích đã cam kết; thực hiện nghĩa vụ trả nợ gốc và lãi đầy đủ, đúng hạn.Tích cực tham gia hoạt động gửi tiền tiết kiệm thông qua tài khoản thanh toán tại NHCSXH để tạo thói quen tích lũy, tạo nguồn lập quỹ trả nợ dần, giảm bớt gánh nặng tài chính.

• Phát huy tinh thần tương trợ, cùng giám sát lẫn nhau trong việc sử dụng vốn và chấp hành quy định.

Minh bạch, dân chủ thông qua quy trình bình xét cho vay

Một trong những khâu quan trọng nhất thể hiện tính ưu việt của Tổ TK&VV theo Quyết định 70/QĐ-HĐQT chính là quy trình bình xét cho vay. Mọi hồ sơ đề nghị vay vốn đều phải đưa ra cuộc họp Tổ để các tổ viên thảo luận công khai.

Cuộc họp bình xét bắt buộc phải có sự chứng kiến, giám sát của Trưởng thôn và đại diện tổ chức chính trị - xã hội nhận ủy thác cấp xã. Nội dung bình xét tập trung vào việc xác định đúng đối tượng, nhu cầu vốn thực tế phù hợp với phương án sản xuất và khả năng trả nợ của người vay. Quyết định chỉ có giá trị khi có trên 1/2 số tổ viên dự họp và được trên 2/3 số thành viên có mặt biểu quyết tán thành. Đặc biệt, quyết định mới cho phép việc biểu quyết linh hoạt bằng hình thức giơ tay hoặc trực tuyến trên các phần mềm ứng dụng hợp pháp của NHCSXH, tạo điều kiện thuận lợi nhất cho người dân.

Sự phối hợp chặt chẽ của cả hệ thống chính trị

Hoạt động của Tổ TK&VV không tách rời mà gắn liền với sự vào cuộc đồng bộ của chính quyền và các đoàn thể địa phương. Tổ chịu sự quản lý, chỉ đạo trực tiếp từ Ủy ban nhân dân cấp xã. Bên cạnh đó, 4 tổ chức chính trị - xã hội nhận ủy thác (Hội Nông dân, Hội Liên hiệp Phụ nữ, Hội Cựu chiến binh, Đoàn Thanh niên) giữ vai trò chủ trì thành lập, tuyên truyền và kiểm tra, giám sát toàn diện hoạt động của Tổ. Sự kết hợp chặt chẽ này cùng với sự giám sát chặt chẽ của Trưởng thôn tạo nên một "bộ khung" vững chắc, bảo toàn và phát huy tối đa hiệu quả đồng vốn của Nhà nước, ngăn ngừa các hiện tượng tiêu cực hay trục lợi chính sách.

Quyết định số 70/QĐ-HĐQT của Hội đồng quản trị NHCSXH chính là hành lang pháp lý vững chắc, giúp các Tổ TK&VV hoạt động ngày càng nền nếp, chuyên nghiệp và nhân văn hơn. Tham gia vào Tổ TK&VV không chỉ giúp bà con dễ dàng tiếp cận nguồn vốn ưu đãi để phát triển kinh tế, thoát nghèo làm giàu, mà còn là cơ hội để thắt chặt tình làng nghĩa xóm, cùng nhau chia sẻ kinh nghiệm sản xuất và vươn lên trong cuộc sống./.

                                                            Ngân hàng CSXH tỉnh Hưng Yên.